شعرفارسی

درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
سعدی

  1. درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند

    جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند

    درخت، غنچه به بار آورد و بلبلان شاد و مسرور هستند. دنیا جوان و تازه شد و دوستان به خوشگذرانی مشغول شدند.

  2. حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد

    علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند

    همنشین مجلس ما، پیش از این هم از همه دل می‌برد به خصوص اکنون که زیوری هم به او بسته‌اند، این دلربایی بیشتر هم می‌شود.

  3. کسان که در رمضان چنگ می شکستندی

    نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند

    افرادی که در ماه رمضان ساز چنگ را می‌شکستند، بوی گل سرخ را شنیدند و توبه‌شان را زیر پا گذاشتند.

  4. بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط

    ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند

    با پای‌کوبی دوستان بروی چمن، سفره چمن لگدکوب شد؛ از بس که عارفان و مردم عادی همگی برای رقصیدن جست و خیز کردند.

  5. دو دوست قدر شناسند عهد صحبت را

    که مدتی ببریدند و بازپیوستند

    دو دوستی که مدتی از هم دور شده بودند و اکنون دوباره به هم رسیده‌اند، قدر دوران همنشینی را می‌دانند.

  6. به در نمی رود از خانگه یکی هشیار

    که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند

    یک نفر از خانقاه به حالت عادی (هوشیار و مست نشده) بیرون نمی‌رود که به داروغه خبر دهد که صوفیان همگی مست کرده‌اند.

  7. یکی درخت گل اندر فضای خلوت ماست

    که سروهای چمن پیش قامتش پستند

    یک درخت گل در جمع خلوت ما وجود دارد که سروهای سبزه‌زار در برابر قامت او کوتوله‌اند.

  8. اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست

    خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند

    اگر همه مردم جهان هم با من دشمن شوند، به یاری دوست، اصلا از وجودشان هم آگاه نیستم.

  9. مثال راکب دریاست حال کشته عشق

    به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند

    حال و احوال کسی که در راه عشق کشته شده است،‌همانند مسافر دریاست؛ کشته شدگان عشق هم همانند مسافران کشتی (در طوفان گرفتار شده)، بار و بنه خودشان را رها کردند و خودشان را نجات دادند.

  10. به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری

    جواب داد که آزادگان تهی دستند

    کسی به سرو گفت: «آیا میوه‌ای به بار نمی‌آوری؟» سرو جواب داد که «آزادگان، چیزی در دست ندارند»

  11. به راه عقل برفتند سعدیا بسیار

    که ره به عالم دیوانگان ندانستند

    ای سعدی! افراد زیادی که راهی به دنیای دیوانگی پیدا نکردند، به ناچار در راه عقل قدم برداشتند.

دانلود متن شعر زیبای سعدی

از میان تصاویر زیر، عکس نوشته‌ی این شعر را انتخاب نمایید:

  • پس زمینه کاهی متن نوشته:  جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند
که مدتی ببریدند و بازپیوستند
که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند
که سروهای چمن پیش قامتش پستند
خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند
به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند
جواب داد که آزادگان تهی دستند
که ره به عالم دیوانگان ندانستند درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکو
  • پس زمینه قرمز متن نوشته:  جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند
که مدتی ببریدند و بازپیوستند
که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند
که سروهای چمن پیش قامتش پستند
خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند
به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند
جواب داد که آزادگان تهی دستند
که ره به عالم دیوانگان ندانستند درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکو
  • پس زمینه شب متن نوشته:  جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند
که مدتی ببریدند و بازپیوستند
که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند
که سروهای چمن پیش قامتش پستند
خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند
به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند
جواب داد که آزادگان تهی دستند
که ره به عالم دیوانگان ندانستند درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکوب
  • پس زمینه سفید متن نوشته:  جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند
که مدتی ببریدند و بازپیوستند
که پیش شحنه بگوید که صوفیان مستند
که سروهای چمن پیش قامتش پستند
خبر ندارم از ایشان که در جهان هستند
به ترک بار بگفتند و خویشتن رستند
جواب داد که آزادگان تهی دستند
که ره به عالم دیوانگان ندانستند درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکو
  • پس زمینه غروب خورشید متن نوشته:  درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط
دو دوست قدر شناسند عهد صحبت را
به در نمی رود از خانگه یکی هشیار
یکی درخت گل اندر فضای خلوت ماست
اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست
مثال راکب دریاست حال کشته عشق
به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری
به راه عقل برفتند سعدیا بسیار جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف
  • پس زمینه بنفش متن نوشته:  درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط
دو دوست قدر شناسند عهد صحبت را
به در نمی رود از خانگه یکی هشیار
یکی درخت گل اندر فضای خلوت ماست
اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست
مثال راکب دریاست حال کشته عشق
به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری
به راه عقل برفتند سعدیا بسیار جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی
  • پس زمینه سیاه متن نوشته:  درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط
دو دوست قدر شناسند عهد صحبت را
به در نمی رود از خانگه یکی هشیار
یکی درخت گل اندر فضای خلوت ماست
اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست
مثال راکب دریاست حال کشته عشق
به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری
به راه عقل برفتند سعدیا بسیار جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی
  • پس زمینه طبیعت متن نوشته:  درخت غنچه برآورد و بلبلان مستند
حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد
کسان که در رمضان چنگ می شکستندی
بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط
دو دوست قدر شناسند عهد صحبت را
به در نمی رود از خانگه یکی هشیار
یکی درخت گل اندر فضای خلوت ماست
اگر جهان همه دشمن شود به دولت دوست
مثال راکب دریاست حال کشته عشق
به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری
به راه عقل برفتند سعدیا بسیار جهان جوان شد و یاران به عیش بنشستند
علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند
نسیم گل بشنیدند و توبه بشکستند
ز بس که عارف و عامی

    • بلبلان

      عندلیب
      هزاردستان
      بلبل
      مرغ چمن
      مرغ سحر
      هزار
      بلبل
      پرنده ایست جزو راسته ٔ گنجشکان متعلق به دسته ٔ دندانی نوکان که قدش تقریباً به اندازه ٔ گنجشک است و رنگش در پشت خاکستری متمایل به قرمز و در زیر شکم متمایل به زرد است . نوکش ظریف و تیز است . این پرنده حشره خوار است و آوازی دلکش دارد
    • حریف

      حریف
      دوست، یار، معشوق، معشوقه
      هم‌پیشه، همکار، هم‌بازی، هم‌آورد، همنشین، هم‌پیاله
    • گل

      گل
      گل
      هرجا که گل به صورت مجزا به کار برده شود،(نام خاص آن ذکر نشود) منظور گل سرخ است.
    • چنگ

      چنگ
      چنگ
      از سازهای زهی باستانی ایران. در زمان‌های قدیم، به جای سیم‌های فلزی، از تارهای ابریشم بافته شده، برای ایجاد صدا، استفاده می‌شده است.
    • خانگه

      خانگه
      خانقه
      خانقاه . خانقه . مخفف خانگاه
      عالم . دنیا
    • صوفیان

      صوفی
      پشمینه پوش
      پیرو طریقه تصوف
    • دولت

      دولت
      حکومت ، سلطنت ، هیئت وزیران
      سعادت ، طالع
      جاه ، مکنت
      مدد، کمک
    • رستند

      رستن
      نجات یافتن و آزاد شدن
    • سرو

      سرو
      سرو
      سرو
      درختی است همواره سبز که در سه نوع است: سرو ناز که شاخهایش متمایل است ، سرو آزاد که شاخهایش راست رسته باشد و سرو سهی که دو شاخه راست رسته دارد.